19 شهریور 1396 15:34

خطرِ نفوذِ كاسبانِ هنري

چهار ويژگي كاسبان هنري كه مديران شهري بايد بشناسند.

مردم مشهد و زائرين بارگاه ملكوتي امام رضا(ع) در سال‌هاي گذشته به علت نگاه بسته سياسي و بعضا جناحي برخي از مديران شهري، تجربه‌هاي متفاوت و عجيبي را در فضاسازي شهري به چشم ديدند. اتفاقاتي جنجال‌برانگيز كه بيش از هر عملكرد مديريت شهري، مورد قضاوت و داوري شهروندان و زائرين شهر قرار گرفت.

اهميت تأثير عملكرد مديران ادوار مختلف در اين خصوص و ارتباط آن با رضايت‌مندي مجاورين و زائرين امام مهرباني‌ها مستلزم تعريف يك پروژه جامع علمي است كه به‌طور قطع نتايج اين بررسي مي‌تواند به انتخاب استراتژي‌هاي مديران شهري جديد كمك شاياني نمايد. منتخبين و مديراني كه در تلاش هستند تا مشهد را به شهري سرشار از «اميد، شادي و نشاط» نزديك كنند.

متأسفانه پديده حضور و نفوذ «كاسبان هنري» به فرآيندهاي انتخاب و توليد آثار، در اكثر رويداد‌هاي هنري سابقه تاريخي دارد و بر همين اساس هيچ دوره مديريتي از حضور «كاسبان هنري» در امان نبوده و نحوه برخورد صحيح با اين معضل گريبانگير فعاليت‌هاي هنري، دغدغه كليه مديران شهري بوده و خواهد بود. اما آنچه كه از مديران هنري انتظار مي‌رود، شناخت مناسب رفتار و خصوصيات فكري «كاسبان هنري» و شيوه برخورد مناسب با اين جريان انحرافي در عرصه هنرهاي شهري است.

«كاسبان هنري» داراي چهار ويژگي اصلي هستند كه آن‌ها را از «هنرمندان واقعي» متمايز مي‌كند، شناخت درست اين چهار ويژگي شاخص مي‌تواند به خوبي مديران و متوليان امور فرهنگي و هنري شهر را در تشخيص اينگونه جريان‌هاي انحرافي در هنر، ياري رسانده و موجبات جلوگيري از نفوذ اين‌‌گونه آسيب‌ها به بدنه فعاليت‌هاي هنري شهر را فراهم سازد.

اساسي‌ترين شاخصه «كاسبان هنري» اين است كه آن‌ها «كپي‌كار» هستند. اين ويژگي اساسا معطوف است به ضعف علمي و كم دانشي اين افراد در شناخت آثار و دنياي هنري پيرامونشان و تمايل و عطش سيري‌ناپذير اين افراد به جهت حضور در كليه رويدادها و فراخوان‌هاي هنري، به منظور كسب درآمد بيشتر است. اين‌گونه افراد با زيرپا گذاشتن مرزهاي اخلاقي و قوانين كپي‌رايت، به آثار هنرمندان خارجي و بعضا داخلي دست‌برد زده و با كپي عين به عين و يا انجام تغييرات ناچيز در ايده و طرح اصلي، آثار را به نام خود مصادره و به جشنواره و فستيوال‌هاي مختلف در سراسر ايران ارائه مي‌دهند؟!!

ويژگي دوم «كاسبان هنري» اين است كه «مخرب» هستند، در واقع برخلاف «هنرمندان واقعي» كه بيشتر وقت و تمركز خود را بر روي ارتقاي سطح آگاهي و كيفيت توليد آثار هنري مي‌گذارند، «كاسبان هنري» تمام تمركز خود را  بر روي جنجال‌آفريني و تخريب ديگران مي‌گذارند. اين تخريب‌ها در وهله اول بيشتر حيطه‌هاي نظري، عقيدتي و معطوف به شخصيت رقباي آن‌ها -كه همان هنرمندان واقعي هستند- را شامل مي‌شود و در مراحل بعدي اخلاق و دنياي شخصي مخاطبانشان را نشانه مي‌گيرند. اين‌گونه تخريب‌هاي غيراخلاقي صرفا با هدف دور كردن «هنرمندان واقعي» از فضاها و بازارهاي هنري موجود صورت مي‌گيرد. در واقع «كاسبان هنري» با اين‌گونه رفتارها، خواهان ايجاد فضاهايي بدون رقابت و انحصاري براي خود و بدون حضور «هنرمندان واقعي» هستند.

«كاسبان هنري» روحيه لابي‌گري داشته و در واقع «لابي‌گر» هستند. اين‌گونه افراد فاقد هرگونه ايدئولوژي و مباني فكري مشخص بوده و صرفا براساس نظرات سفارش‌دهنده رفتار مي‌كنند.

«كاسبان هنري» سعي مي‌كنند تا به هر نحو ممكن، در هر دوره سياسي و با هر مدير و گرايش سياسي، زد و بند كرده و خود را مدعي‌العموم و ناجي همه جريان‌هاي سياسي وقت مي‌دانند!!!.

«كاسبان هنري» به علت كم‌دانشي در هنر، تمام تمركز خود را بر روي ايجاد زد و بندهاي سياسي گذاشته و با تكيه بر همين زد و بندها در كسب و كار از يك سو و ضعف مديران مربوطه از سوي ديگر، معمولا قراردادهاي متعددي را بدست مي‌آورند.

اما آخرين ويژگي شاخص «كاسبان هنري» را مي‌توان «يغماگر» بودنشان ذكر كرد. «كاسبان هنري» به دليل اينكه بهترين شناخت را از گپ‌هاي موجود در سيستم‌هاي اداري و نظارتي دارند، و با تكيه بر شرايطي كه به واسطه لابي‌گري و تخريب ديگران براي خودشان مهيا كرده‌اند، اقدام به انعقاد قراردادهايي غيرشفاف و با ارقام غيرمنطقي و بالا نموده تا بتوانند بيشترين منفعت مالي را در كمترين زمان ممكن براي خود و اطرافيان خود مهيا سازند.

به دليل اتخاذ سياست‌هاي متفاوت مديران هنري شهر در چهارسال گذشته و عدم تمايل بخشي از هنرمندان و نخبگان به همكاري با مديريت شهري، متاسفانه شاهد رشد و ظهور بيش از پيش «كاسبان هنري» بوده‌ايم كه ماحصل آن‌ها چيزي جز افزايش تعداد آثار كپي، افزايش ساخت المان‌هايي فاقد هرگونه ارزش هنري و بعضا بسيار سطح پائين و در نتيجه به يغما رفتن بودجه‌هاي زيباسازي شهر مشهد و اتلاف بيت‌المال، نبوده است.

از اين‌رو انتظار مي‌رود تا اعضاي پنجمين دوره شوراي شهر و به تبع آن شهردار و مديران فرهنگي و هنري آينده شهرداري كه براساس خواست عمومي مردم مشهد، سكان مديريت شهر را در چهار سال پيش‌رو در دست خواهند داشت، با اتخاذ و استقرار سيستم‌هاي مناسب مديريتي و نظارتي از رخنه و نفوذ اين «كاسبان هنري» در بدنه مديريت شهري جلوگيري كرده و با شفاف‌‌سازي فعاليت‌ها، شرايط و بسترهاي لازم جهت آشتي، حضور و مشاركت همه «هنرمندان واقعي» با هر گرايش‌ سياسي را فارغ از جناح‌بندي‌ها معمول فراهم سازند كه به طور قطع بهترين روش براي حصول اين مهم، بهره‌گيري از نظرات اساتيد دانشگاه‌ها و نخبگان فرهنگي و ‌هنري مشهد خواهد بود.

 

محسن سراجي

مدير پايگاه خبري و تحليلي هنر مشهد






مطالب مرتبط