28 شهریور 1394 8:54

اکران بزرگ‌ترین پلان‌سکانس سینمای مستند ایران در سینما هویزه مشهد

اکران بزرگ‌ترین پلان‌سکانس سینمای مستند ایران در سینما هویزه مشهد؛ روایتی نو از هشت سال جنگ تحمیلی

گروه هنر و تجربه در تازه‌ترین برنامه خود قرار است در آغاز هفته دفاع مقدس دو فیلم پر سر و صدای خود از یک کارگردان را روانه اکران کند. «ملف گند» و «مدار صفر درجه» هر دو از ساخته‌های محمود رحمانی است که این روزها تقریبا در همه شهرهای کشور اکران و تقدیر
می‌شود.
این فیلم برگزیده جشنواره‌هایی چون جشنواره حقوق بشر نورنبرگ، جایزه بهترین فیلم اورجینال از جشنواره بلژیک، جایزه ویژه هیئت داوران کاسل، جایزه منتقدین جشنواره میلینیوم بروکسل، برگزیده دانشگاه کالیفرنیاUCLA و برگزیده جشنواره فیلم‌های بوستون بوده است. «ملف گند» به مدت یک ماه در سینماهای شهرهای مختلف سن‌فرانسیکو، لس آنجلس، ونکوور، تورنتو ، نیویورک، واشنگتن و سن دیه‌گو به نمایش در آمده است.
فیلم همچنین در دانشگاه واترلو کانادا نمایش ویژه‌ای برای دانشجویان و هنرمندان داشته است که آنجا هم با واکنش‌های زیادی همراه بوده است. اما چرا باید این مستند را ببینیم؟

مردی چهل ساله تبدیل به کودکی هفت ساله می‌شود
ملف گند مستندی ساده، بی‌پیرایه و تجربه‌ای تازه در فیلم‌سازی ایران است. شاید تعریف خاصی برای سبک ساخت این مستند درنظر گرفته نشده اما سادگی و بی‌آلایشی‌اش بیش از همه موارد به چشم می‌آید. ملف گند روایت دردناک، ملموس و واقعی از جنگ و صدای توپ و بمباران هوایی در دوران کودکی محمد غدیرزاده است. محمد که چهل و‌اندی سن دارد به‌شکل خیره‌کننده‌ای در مقابل دوربین، مبدل به کودک هفت ساله‌ای می‌شود که جنگ تحمیلی هشت ساله ایران و عراق را به‌گونه‌ای عجیب روایت می‌کند.
مهم‌ترین نکته‌ای که در مستند «ملف گند» خودنمایی می‌کند، تک پلان طولانی فیلم است بی‌آنکه در این پلان، کارگردانی یا تدوین خاصی صورت گرفته باشد. البته مقصود از کارگردانی و تدوین آن چیزی است که در سطح و با چشم دیده شود وگرنه خود کات‌نکردن، کارگردانی است یا خود عطف‌هایی که در فیلم به‌وجود می‌آید و باز هم فیلم‌ساز با ترفندی ساده مانع از قطع فیلم می‌شود، به طور مثال همان صحنه‌ای که یکی از همکاران محمد ناگهانی وارد اتاق می‌شود و رحمانی به خاطر اینکه دوربین در محیط اداره دیده نشود تا مبادا دردسری برای محمد به‌وجود بیاید، باز هم کات نمی‌کند و دوربین را در همان وضعیت ضبط به زیر میز می‌برد، تا اینجا همه چیز با صدا روایت می‌شود و این پاهای (بی قرار) محمد هستندکه از زیر میز دیده می‌شوند و این خود تصویری بدیع به‌وجود آورده است.

من جنگ را لمس کردم
محمد غدیرزاده شخصیت اصلی مستند«ملف گند» در یکی از مصاحبه‌هایش از تلخی یادآوری خاطره‌های جنگ می‌گوید و تاکید می‌کند که ترس و وحشت آن دوران را با پوست و استخوانش لمس کرده است: «این خاطرات مو به مو واقعیت زندگی من در کودکی بود، اما این فیلم حرف‌های گزنده بسیار دارد، به‌خصوص در زمان حاضر که امنیت در جامعه حاکم و خیلی‌ها قدر این امنیت و آسایش را نمی‌دانند. شاید خیلی‌ها ندانند وقتی هواپیما به فاصله ١٢متری زمین می‌رسد (آن موقع ساختمان‌های بلند در اهواز کم بود) تعریفش چیست. آن‌ها ندیدند و حس نکردند که وقتی ۵٠ تا هواپیما هم‌زمان در بالای سرت در حرکتند، یعنی چه؟ ۵٠ تا صدای مهیب همراه با غرش ضدهوایی‌ها و اینکه نمی‌دانی آیا این موشکی که می‌آید تو را هدف می‌گیرد یا جای دیگر را. بیشتر این صحنه‌ها را ندیدند و لمس
نکردند.
حرف کل فیلم و چیزی که من بر آن تاکید داشتم این است که جنگ برای من تعریفی ندارد و جنگ در کل دنیا برای من جز حادثه‌ای ناگوار چیز دیگری نیست و واژه جنگ خاطراتی را در من زنده می‌کند که دردآور است، چون لمسش کرده‌ام.
خیلی از خاطرات دردناکی که داشتم را تعریف نکردم، یکی از خاطرات من در جنگ در شهر شوشتر، زمانی بود که هواپیماها تمام خانه‌های اطراف ما را به رگبار بسته و با راکت ویران کردند. من به‌دلیل اینکه این خاطرات آزارم می‌دهد نخواستم با بازگویی آن بقیه را هم آزار بدهم اما جنگ واژه تلخی است.»
از این مستند به‌عنوان بزرگ‌ترین پلان‌سکانس سینمای مستند ایران یاد می‌شود که توانسته به بهترین شیوه ممکن روایت بدیع و جدیدی از جنگ را به تصویر بکشد. «ملف گند» به معنی نفوس بد و نحس است.

مردی که برای حفظ ناموسش، آن‌ها را می‌کشد!
مستند نفسگیر و جذاب دیگر رحمانی در رابطه با مرزنشین‌هاست. مستند «مدار صفر درجه» درباره مادر و دختری است که در خانواده‌ای مرزنشین در جریان حمله عراقی‌ها کشته می‌شوند. مرزنشینان براین باورند که شوهر به خاطر حفاظت از ناموسش، زن و دخترش را قبل از رسیدن عراقی‌ها به دست خود کشته است.
اما حالا نزدیک به ٣٠سال از آن حادثه می‌گذرد و حمله‌های هوایی آمریکا علیه عراق شکل گرفته و مرد که حالا پیرمردی است و با تنها فرزند بیمارش زندگی می‌کند، واقعیت تلخی را برملا می‌کند.
محمود رحمانی بدون هیچ تحصیلات آکادمیکی در حوزه سینما چند سالی است که با مستندهای جذابش همه را غافلگیر می‌کند.
مستند«نفت سفید» او در چند سال گذشته بارها در جشنواره‌های مختلف اکران شده و مورد توجه قرار گرفته است. مستند «مدار صفر درجه» در سال۱۳۸۶ ساخته شده و در همان سال برنده جایزه اول جشنواره فیلم کوتاه تهران شد.
فیلم همچنین برگزیده جشنواره‌هایی چون جشنواره مدفست ایتالیا، فلمینی صوفیا بلغارستان و برنده لوح ویژه با نام مستندساز ایتالیایی به نام «دون خوزه لو ایجی» بوده است. این مستند در جشنواره‌های سینما حقیقت، جایزه شهید آوینی، جشنواره طلای سرخ، وارش، ستایش، فیلم آیینه و آفتاب، جشنواره انسان‌دوستانه آسا و جشنواره بین‌المللی فیلم اصفهان جوایز مهمی دریافت
کرده است.






مطالب مرتبط

دیدگاه ها

- نظر دهید